Karl Dedecius – The Post Mortem Recognition Tribute


Abstract

The above written text is a discussion about articles, books, press notes and testimonies of memory that came out after Karl Dedecius death in 2016. On the basis of written texts, the author tries to identify constant elements of reception of the translator. This is why she also returns to an earlier analysis; she uses articles and press notes that appeared in 1960’s, at the beginning of Dedecius’ translating career. The analysis of Heinz Piontek regarding Zbigniew Herbert and Tadeusz Różewicz shows that thanks to his work, Dedecius brought Polish literature closer to the average German receiver, he also build bridges between poets.

The character of Dedecius that derives from the article, has been admired throughout the years for his diligence and obstinacy in bringing together the two nations – Polish and German. The aim of Dedecius was realized within his lifetime not only by translations, he also connected people from different professions together. The activities of people after the death of the “Wizard from Darmstadt” are optimistic and give, apart from few negative opinions (e.g. Ruchniewicz’s opinion), hope for the continuation of projects initiated by Dedecius.


Keywords

Karl Dedecius; reception post mortem; Czesłam Miłosz; Zbigniew Herbert; Polish-German relations; Polish literature translation; Heinz Piontek

[b.a.], Die Welt ist mit Worten übervölkert. Wir sprachen mit Stanisław Jerzy Lec, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 12, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 626–629.

[b.a.], http://www.ifg.uni.wroc.pl/wydarzenia/wystawa-nagroda-im-karla-dedeciusa/ [dostęp: 7.11.2018].

[b.a.], Karl Dedecius, źródło: http://archiwum.uml.lodz.pl/miasto/o_miescie/slynni_lodzianie/honorowi_obywatele_miasta_lodzi/karl_dedecius/ [dostęp: 7.11.2018].

[b.a.], Literatur-Nachrichten, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 5, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 285–286.

[b.a.], Neue Bücher, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 4, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 228.

[b.a.], Rozmowy z tłumaczami. Karl Dedecius. Goethe-Institut Polen, źródło: https://www.goethe.de/ins/pl/pl/kul/dos/ueb/ges/20554112.html?forceDesktop=1 [dostęp: 7.11.2018].

[b.a.], Spotkanie z Laureatką Nagrody im. Karla Dedeciusa, źródło: http://www.ifg.uni.wroc.pl/wydarzenia/spotkanie-z-laureatka-nagrody-im-karla-dedeciusa/ [dostęp: 7.11.2018].

[b.a.], Über die verdienstvolle Arbeit von Dr. Hermann Buddensieg, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 3, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 169–170.

[b.a.], Zum Geleit, [w:] H. Grüber, Joh. Harder, W. Maas, J. Moltmann, K. Rode, H. Symanowaski, P. Wolf, „Begegnung mit Polen”, z. 1–2, rocznik 1, Rochus Verlag, Düsseldorf 1964, s. 1.

Chojnowski P., Karl Dedecius – eine Retrospektive, „Rocznik Komparastyczny” – Comparative Yearbook – Komparatistisches Jahrbuch 7, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2016, s. 312–322, DOI: http://dx.doi.org/10.18276/rk.2016.7-18.

Chojnowski P., Zur Strategie und Poetik des Übersetzens. Eine Untersuchung der Anthologien zur polnischen Lyrik von Karl Dedecius, Frank & Timme – Verlag für wissenschaftliche Literatur, Berlin 2005.

Czechowska I. Podiumsgespräch mit den Wegbegleitern von Prof. Karl Dedecius / Spotkanie z sympatykami Prof. Karla Dedeciusa, źródło: https://www.pol-int.org/en/conference/podiumsgespraech-mit-den-wegbegleitern-von-prof-karl-dedecius [dostęp:7.11.2018].

Dwujęzyczność w 43 Gimnazjum im. Karla Dedeciusa. Karl Dedecius – nasz patron, źródło: http://www.strony.toya.net.pl/~gimnazjum43/0.html [dostęp: 7.11.2018].

E.H., Satirische Pointen, [w:] H. Grüber, Joh. Harder, W. Maas, J. Moltmann, K. Rode, H. Symanowaski, P. Wolf (red.), „Begegnung mit Polen”, z. 6, rocznik 1, Rochus Verlag, Düsseldorf 1964, s. 328–329.

Nagrody i wyróżnienia, źródło: https://uni.wroc.pl/nagrody-i-wyroznienia-2/doktorzy-honoris-causa/a-g-2/ [dostęp: 7.11.2018].

Jastrun M., Aus Feuer und Asche aus dem Polnischen von Karl Dedecius, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 10, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 510.

Kaczyński, Ł., Karl Dedecius: kurtka dla Filipowicza, piwo dla Różewicza, łóżko dla Herberta, źródło: https://plus.dzienniklodzki.pl/karl-dedecius-kurtka-dla-filipowicza-piwo-dla-rozewicza-lozko-dla-herberta/ar/11466026 [dostęp: 7.11.2018].

Kuczyński K.A., Czarodziej z Darmstadt. Rzecz o Karlu Dedeciusie, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1999.

Kuczyński K.A., Karl Dedecius, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2017.

Kuczyński K.A., Wielki mistrz literackiego przekładu. W 95 rocznicę urodzin Karla Dedeciusa, źródło: http://www.pisarze.pl/index.php/eseje/11773-krzysztof-a-kuczynski-wielki-mistrz-literackiego-przekladu. html [dostęp: 8.11.2018].

Lec S.J., Unfrisierte Gedanken, [w:] Joh. Harder, P. Wolf in Verbindung mit W. Maas, F. Meinicke, J. Moltmann, K. Rode, „Deutsch-Polnische Hefte”, z. 12, rocznik 5, Kontakt-Verlag, Uffing am Staffelsee 1962, s. 630–631.

mw, plw, Zmarł tłumacz i propagator polskiej kultury. Dedecius miał 94 lata, źródło: https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/zmarl-tlumacz-karl-dedecius,623012.html [dostęp: 7.11.2018].

Ng, Lyrik von Herbert, [w:] H. Grüber, Joh. Harder, W. Maas, J. Moltmann, K. Rode, H. Symanowaski, P. Wolf (red.), „Begegnung mit Polen”, z. 6, rocznik 1, Rochus Verlag, Düsseldorf 1964, s. 329.

Pater S., Übersetzer Karl Dedecius tot. Er brachte uns Polens Literatur, „faz”. źródło: http://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buecher/zum-tod-des-uebersetzers-karl-dedecius-14095692.html [dostęp: 7.11.2018].

Piontek H. Männer, die Gedichte machen. Zur Lyrik heute, Hoffmann und Campe Verlag, Hamburg 1970.

Piontek H., Schönheit: Partisanin. Schriften zur Literatur. Zu Person und Werk, Franz Schneekluth Verlag, München 1983.

Przyboś J., Begegnung, aus dem Polnischen von Karl Dedecius, [w:] H. Grüber, Joh. Harder, W. Maas, J. Moltmann, K. Rode, H. Symanowski, P. Wolf (red.), „Begegnung mit Polen”, z. 4, rocznik 1, Rochus Verlag, Düsseldorf 1964, s. 184.

Rojewski J., Jak nazwać nową ulicę w Centrum? Może Pasaż Dedeciusa?, „Gazeta Wyborcza”, źródło: http://lodz.wyborcza.pl/lodz/1,35136,20351020,jak-nazwac-nowa-ulice-w-centrum-moze-pasaz-dedeciusa. html [dostęp: 7.11.2018].

Ruchniewicz K., Gdzie podziały się mole książkowe, 28/02/2017. Krzysztof Ruchniewicz,#blogihistoria, brak komentarzy, źródło: http://krzysztofruchniewicz.eu/gdzie-podzialy-sie-mole-ksiazkowe/ [dostęp: 8.11.2018].

Ruchniewicz K., Po prostu Dedecius, 20/07/2013. Krzysztof Ruchniewicz. Dedecius. Dialog. Transfer kulturowy. 1 komentarz, źródło: http://krzysztofruchniewicz.eu/po-prostu-dedecius/ [dostęp: 7.11.2018].

Ruchniewicz, K. Karl Dedecius (1921–2016), 27/02/2016, źródło: Ruchniewicz #blogihistoria. 2 komentarze, źródło: http://krzysztofruchniewicz.eu/karl-dedecius-1921-2016/ [dostęp: 8.11.2018].

Śmieja F., Tłumacz wytrawny – Karl Dedecius, źródło: http://www.cultureave.com/tlumacz-wytrawny-karl-dedecius/ [dostęp: 7.11.2018].

W.H., Karl Dedecius, [w:] H. Grüber, Joh. Harder, W. Maas, J. Moltmann, K. Rode, H. Symanowski, P. Wolf (red.), „Begegnung mit Polen”, z. 4, rocznik 1, Rochus Verlag, Düsseldorf 1964, s. 250–251.

Wyka, Kazimierz: Rzecz wyobraźni / Dedecius, źródło: https://pl.wikisource.org/wiki/Rzecz_wyobra%C5%BAni/Dedecius [dostęp: 7.11.2018].

Żyliński L. Pośrednik między światami. Karl Dedecius (1921–2016), „Litteraria Copernicana”, 1 (17), 2016, s. 161–166, źródło: https://repozytorium.umk.pl/handle/item/3662 [dostęp: 6.11.2018], DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2016.012.


Published : 2019-12-30


JAROSZ-SIENKIEWICZ, E. (2019). Karl Dedecius – The Post Mortem Recognition Tribute. Transfer. Reception Studies, 4, 229-246. https://doi.org/10.16926/trs.2019.04.14

Ewa JAROSZ-SIENKIEWICZ  jarosz-sienkiewicz@uwr.edu.pl
Uniwersytet Wrocławski (Wrocław)  Poland
https://orcid.org/0000-0002-0882-7075