Laughter in the comedies of the Skamander environment. Functions and types


Abstract

Laughter in the comedies of the Skamander environment. Functions and types

The author based on three works created in the Skamander environment, Złodziej idealny ["The Ideal Thief"] Jarosław Iwaszkiewicz (written in 1923-1924), Powrót mamy ["Mother's Return"] (1935) and Baba-Dziwo (1938) by Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, showed various types and functions of laughter.

In the presented world, she found manifestations of somatic laughter, expressing the joy of life or madness, and committed, possessing the power to change reality and break down the existing forms. The heroes also use laughter as masks, covering surprise, fear or embarrassment. In this way, they transform the controversy into a conversation. They also refer to the social role of laughter, to create a community, define its boundaries, establish the group's personal status or agree on attitudes and behaviors.

Literary images of laughing people have also become examples of cultural laughter, which is why the author showed the comedic work of the Skamander community in the context of the practices of Young Poland and the Interwar period. At the same time, she opposed bringing the Skandiric "gesture of laughter" exclusively to joyful self-acceptance.

 


Keywords

the Skamander environment; Interwar period comedies; gesture of laughter; somatic laughter; cultural laughter; Maria Pawlikowska-Jasnorzewska; Jarosław Iwaszkiewicz

Bauman, Zygmunt. Kultura jako praxis. Translated by Jacek Konieczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.

Biernacki, Andrzej. “Iwaszkiewicz w kręgu Wilde’a.” Dialog (1983), no. 9: 88–90.

Boy-Żeleński, Tadeusz. “Śmiech.” Wiadomości Literackie (1932), no. 39: 1–2.

Boy-Żeleński, Tadeusz. Pisma. Vol. 18: Felietony, 7–29. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1959.

Czarnik, Jacek. “Spółka autorska Witkacy – Pawlikowska.” Dialog, no. 1 (1987): 121–127.

Grzymała-Siedlecki, Adam. “Dialog o upadku sztuki aktorskiej.” Museion, no. 1 (1911): 54–72. Reprint in Myśl teatralna Młodej Polski. Antologia, edited by Irena Sławińska, and Stefan Kruk, Foreword by Irena Sławińska, Author’s Notes by Bożena Frankowska, 344–364. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1966.

HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii, edited by Rafał Borysławski, and Justyna Jajszczok, and Jakub Wollf, and Alicja Bemben. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016.

Iwaszkiewicz, Jarosław. Dramaty, Vol. 2. Warszawa: Czytelnik, 1984.

Iwaszkiewicz, Jarosław. “Oscar Wilde i moderne idee w jego dziełach.” Dialog, no. 9 (1983): 78–88.

Kosowska, Ewa. “Śmiech niewesoły.” In Śmiech Sienkiewicza. Śmiech z Sienkiewicza, edited by Agnieszka Kuniczuk-Trzcinowicz, and Zdzisława Mokranowskiej, 43-60. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2017.

Kozłowska, Justyna. “Kohelet z wodewilu.” Dialog, no. 5 (2005): 148–153.

Krasiński, Edward, „Listy Arnolda Szyfmana z Jarosławem Iwaszkiewiczem 1930–1964.” Pamiętnik Teatralny, no. 1/4 (1982): 213–231.

Nowaczyński Adolf. “Skamander połyska wiślaną świetlący się falą.” Skamander, no. 7/9 (1921): 296–317.

Nycz, Ryszard. “Gest śmiechu. Z przemian świadomości literackiej początku wieku XX (do pierwszej wojny światowej).” In Nycz, Ryszard. Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie. Wrocław: FNP “Leopoldinum”, 2002.

Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria. Dramaty, Vol. 1–2, edited by Anna Bolecka, foreword by Stefan Treugutt. Warszawa: Czytelnik, 1986.

Propp, Władimir Jakowlewicz. O komizmie i śmiechu. Translated by Paulina M.E. Knyż. Kraków: Zakład Wydawniczy “Nomos,” 2016.

Puzyna, Konstanty. [Ta wczesna komedia…]. Dialog (1980), no. 4: 7–8.

Ratajczakowa, Dobrochna. “Komedia w epoce Młodej Polski.” In Ratajczakowa, Dobrochna W krysztale i w płomieniu. Studia i szkice o dramacie i teatrze, Vol. 1., 301–312. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2006.

Redakcja. “Krytykom i recenzentom.” Skamander, no. 4 (1921): 80–87.

Rittner, Tadeusz. “Komedia.” Kurier Warszawski, no. 285 (1911): 5–6.

Słonimski, Antoni. “Ruch teatralny. Teatr Mały: ‘Niewinna grzesznica,’ komedia współczesna i wieczna w 3 aktach Wacława Grubińskiego; dekoracje Karola Frycza, reżyserował autor.” Wiadomości Literackie (1925), no. 13.

Urbanowski, Maciej. “Gest śmiechu w literaturze dwudziestolecia międzywojennego (rekonesans).” Wielogłos, no. 1 (2007): 119–129.

“Varia” [Dn. 6 grudnia…]. Skamander (1920), no. 1: 56–57.

Warońska, Joanna. “Komedia według skamandrytów (wstępny rekonesans).” In Skamander, Vol. 11: reinterpretacje, edited by Maciej Tramer, and Agnieszka Wójtowicz, 11–28. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2015.


Published : 2020-12-31


Waronska, J. (2020). Laughter in the comedies of the Skamander environment. Functions and types. Transfer. Reception Studies, 5, 41-61. https://doi.org/10.16926/trs.2020.05.12

Joanna Waronska  j.waronska@ujd.edu.pl
Jan Dlugosz University in Częstochowa (Częstochowa)   Poland